NIH’in Hibe Sayısı Düştü, Toplam Harcaması Aynı Kaldı

3 Ekim 2026
3 dk dk okuma süresi
NIH’in Hibe Sayısı Düştü, Toplam Harcaması Aynı Kaldı

Washington’da siyasi atamalıların hangi Ulusal Sağlık Enstitüleri (National Institutes of Health, NIH) hibelerinin finanse edileceği üzerindeki yetkisi tartışılırken, daha yalın bir rakam büyük oranda gözden kaçıyor: kurum daha az hibe veriyor. Federal bilim finansmanındaki aksaklıkları hibe hibe kaydeden bağımsız girişim Grant Witness’in verileri bu tabloyu ortaya koyuyor.

Rakamlar Ne Söylüyor?

Grant Witness’in “Agency Pulse: Grantmaking at NIH” başlıklı analizi, kurumun ExPORTER ve RePORTER veri tabanlarındaki ödül kayıtlarına dayanıyor. Analize göre NIH, 30 Eylül’de sona erecek 2026 mali yılında 24 Eylül itibarıyla 60.924 hibe verdi. Bu sayıya yeni hibeler, rekabetli yenilemeler ve çok yıllı projelerin rekabetsiz devam ödemeleri de dahil.

  • Bu toplam, son altı mali yılın aynı tarihteki değerleri arasında en düşüğü.
  • 2021-2025 mali yıllarının aynı tarihteki ortalaması olan 68.561 hibenin yaklaşık %11 (yaklaşık 7.600 hibe) altında.
  • Toplam taahhüt edilen tutar (obligations) yaklaşık 35,2 milyar dolar. Bu, beş yıllık ortalamanın yaklaşık %1 üzerinde ve 2025 mali yılıyla hemen hemen aynı düzeyde.
  • Yönetim değişikliğini kapsayan ilk yıl olan 2025’te hibe sayısı 63.303’te kalmıştı. Olağan toplam 69.000’in üzerindeydi.

Farklı Bir Karşılaştırma Tabanı

Harvard Üniversitesi’nin eski epidemiyoloğu Scott Delaney, kendi federal araştırma fonunu kaybetme riskiyle karşı karşıyayken geçen yılın başında Grant Witness’i kurmaya yardım etmeye başladı. Girişim o günden bu yana hibe bazında bağımsız bir kayıt hâline geldi. Delaney, Boston Globe’a verdiği röportajda NIH’in toplam harcamasının hibe sayısına kıyasla geçen yılın düzeyine çok daha yakın olduğunu vurguladı.

“Ulusal ölçekte 15.000 hibe eksiğiz.”

Bu rakam yıllık karşılaştırmaya dayanıyor. Grant Witness’in yayımlanan analizi ise beş yıllık ortalamayı baz alıyor. İki ölçüm farklı tabanlara dayansa da aynı yöne işaret ediyor.

Neden Sayı Düşerken Harcama Düşmüyor?

Delaney’e göre düşüşün başlıca nedeni NIH’in çok yıllı finansmana yönelmesi. Kurum artık projeleri yıl yıl ödemek yerine, birkaç yıllık kaynağı tek seferde ve daha az sayıda hibeye bağlıyor. Aynı bütçe böylece daha az sayıda ödülde toplanıyor. Harcama sabit kalırken yıl içinde verilen hibe sayısı azalıyor.

Verinin Sınırları

Grant Witness, yöntem notlarında önemli bir uyarı yapıyor. NIH, kapanış muhasebesi nedeniyle ExPORTER veri setlerindeki verileri geriye dönük olarak değiştiriyor. 2025 mali yılına ait sayımlar da henüz “oturmuş görünmüyor”. Daha yeni RePORTER verilerine dayanan 2026 eğrisinin de kayması muhtemel. Nihai toplam, kurum kayıtlarını kesinleştirdikçe biraz yükselebilir. Ancak 7.000’in üzerindeki bir açığı kapatması beklenmiyor. Bu açık, geçen yılki inceleme dondurmasında bilim insanlarını şaşkın ve hayal kırıklığına uğratan genel yavaşlamayla da örtüşüyor.

Neden Önemli? Laboratuvar Kurmak Zorlaşıyor

Daha az hibe, daha az araştırma programının başlaması demek. Bu sıkışmanın, ilk büyük hibesini arayan kariyerinin başındaki araştırmacıları, çok yıllı ödülü zaten elinde bulunan köklü laboratuvarlardan daha fazla etkilemesi olası.

Durum, NIH bütçesini savunanların ekonomik gerekçesini de zorlaştırıyor. Savunucu koalisyon United for Medical Research’ün ayrı bir analizine göre NIH’in 2025 mali yılında araştırma finansmanına harcadığı her dolar, 2,50 doların üzerinde ekonomik etkinlik yarattı. Bu savunma, hibelerin tarihsel hızına yakın bir tempoda akmaya devam etmesine bağlı.

Siyasi Veto Tartışmasının Gölgesinde

Yavaşlama, ülke genelindeki kurumların NIH finansmanındaki yeni gerçekliğe uyum sağladığı bir dönemde yaşanıyor. Aynı dönemde Washington’da, NIH hibe ödülleri üzerinde veto yetkisi olacak siyasi atamalılardan oluşan bir komisyon önerisi tartışıldı. Haberlere göre Beyaz Saray, ikili partilerin tepkisi üzerine bu planı 23 Eylül’de rafa kaldırdı. Bu tür önerilerin akıbeti ne olursa olsun, bu yılın rakamları hibe kararlarının, resmî bir veto yetkisi kullanılmadan çok önce tıkanabileceğini gösteriyor.

Haber kaynağı: The Scientist

Editör Yorumu!

NIH fonlu projelerde ABD'li ortaklarla çalışan ya da bu laboratuvarların yayınlarına ve veri setlerine dayanan Türk araştırma gruplarının dikkat etmesi gereken pratik bir sinyal var. Hibe sayısındaki düşüş, yeni proje başlatma kapasitesinin daralması anlamına gelebilir. Ortak başvuru ve ortak proje planlarında karşı tarafın finansman takvimini teyit etmek bu yüzden önem kazanıyor. Çok yıllı ve tek seferde taahhüt edilen finansman modeli, laboratuvar yöneticileri için bir ders de içeriyor. Bütçe öngörülebilirliği artsa da yeni araştırmacıların sisteme girişi zorlaşabilir. TÜBİTAK gibi kurumların destek programlarını tasarlarken genç araştırmacıların erişimini ayrıca gözetmesi, bu açıdan izlenmeye değer bir tartışma başlığı. Son olarak, Grant Witness'in kendi uyarısını da hatırlamak gerekir. NIH verileri geriye dönük revize ediliyor ve 2026 rakamları kesin değil. Sonuçlar mali yıl kapandıktan sonra yeniden kontrol edilmeli.

Grant Witness kurucu ekibinden Scott Delaney'e göre NIH, projeleri yıl yıl finanse etmek yerine birkaç yıllık kaynağı tek seferde ve daha az sayıda hibeye bağlıyor. Böylece aynı bütçe daha az sayıda ödülde toplanıyor. Toplam taahhüt yaklaşık 35,2 milyar dolar ile beş yıllık ortalamanın yaklaşık %1 üzerinde kalırken hibe sayısı düşüyor.

Tam olarak kesin değil. NIH, kapanış muhasebesi nedeniyle ExPORTER veri setlerindeki verileri geriye dönük olarak değiştiriyor. 2025 mali yılına ait sayımlar da henüz oturmuş görünmüyor ve 2026 eğrisinin kayması muhtemel. Nihai toplam biraz yükselebilir, ancak 7.000'in üzerindeki açığı kapatması beklenmiyor.

Haberin Türkiye ile doğrudan belgelenmiş bir bağı yok. Ancak NIH fonlu projelerde ABD'li ortaklarla çalışan veya bu laboratuvarların yayınlarına ve veri setlerine dayanan Türk gruplar için yeni proje başlatma kapasitesi daralabilir. Bu nedenle ortak başvuru ve proje planlarında karşı tarafın finansman takvimini teyit etmek önem taşıyor.

Bülten Aboneliği

Sosyal Medyada Paylaşın

LabHaber

Tüm Hakları Saklıdır © 2026 - Tasarım ve Yazılım: brain.work

labhaber, laboratuvar, analiz, biyoteknoloji ve test alanlarında faaliyet gösteren profesyoneller için hazırlanmış bağımsız bir sektörel haber platformudur.