
Yapay zekâ şirketi Anthropic, son bir yıldır Claude Science biyoinformatik platformu gibi girişimlerle yaşam bilimlerine adım atıyordu. Şirket şimdi bir adım daha ileri giderek, San Francisco Körfez Bölgesi’nde insan bilim insanlarının çalıştığı bir ıslak laboratuvar (wet lab) kurduğunu açıkladı. Yayımlanan duyuruya göre laboratuvar bu yılın baharından beri sessizce faaliyet gösteriyor ve ilk keşfini de yaptı: CRISPR’ı andıran özelliklere sahip yeni bir enzim sistemi.
Anthropic, yeni birimi “tipik bir moleküler biyoloji laboratuvarına benziyor” diye tanımlıyor. Asıl fark, ıslak çalışmanın öncesinde başlıyor. Ekibin iş akışlarının birçoğu, Claude’dan az bilinen proteinlerle ilişkili DNA dizilerini taramasını istemekle başlıyor. Model bu dizileri eleyerek ilginç işlevler taşıyabilecek aday proteinleri belirliyor, ardından bunları bir insan bilim insanı ekibi deneysel olarak test ediyor.
Şirketin yaşam bilimleri başkanı Eric Kauderer-Abrams, Reuters’a yaptığı açıklamada girişimi yapay zekânın “dünyaya fayda sağlayacak bir biçimde” kullanılmasının örneği olarak sundu. Laboratuvarın tam odağı ve işleyişi ise henüz net değil. Kauderer-Abrams, girişimin “ilaçlanamaz” sayılan, tedavisi çok zor hastalıkları hedefleyebileceğini söylemişti. Şirket sözcüsü sonradan laboratuvarın yalnızca ilaç bilimine odaklanmayacağını belirtti.
Reuters’ın adı verilmeyen kaynakları, şirketin nihai hedefinin Claude’un robotik laboratuvar birimlerini yönettiği otomatik bir düzen olduğunu öne sürdü. Kauderer-Abrams ise “Biyoloji yapmak için nihai sınav hâlâ gerçek laboratuvar çalışmasıdır ve bir süre de öyle kalacaktır” diyerek en azından şimdilik insanı merkeze alan bir yaklaşım benimsediklerini gösterdi.
Anthropic’e göre yaklaşımın ilk keşfi, RNA’yı DNA’ya yazan ters transkriptaz (reverse transcriptase, RT) enzimlerine dayanan CRISPR benzeri bir sistem oldu. Süreç şöyle işledi:
Ardışık tekrar dizileri, kısa DNA kodlarının tekrarlanan setleridir ve CRISPR benzeri sistemlerin kes-yapıştır etkinliği için temel bir unsurdur. Anthropic’in bilim insanları, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş eşlik eden teknik raporda yeni sistemi dizi ilişkili RT’ler (array-associated RTs, ART) olarak adlandırdı. ART’nin işlevinin ne olduğu henüz belli değil.
Anthropic’in basın açıklamasında CRISPR’ın öncülerinden, MIT ve Broad Enstitüsü araştırmacısı Feng Zhang’a da yer verildi:
“Bu, yapay zekâ ajanlarının biyolojik keşfe nasıl katkı sağlayabileceğine dair heyecan verici bir örnek. Ters transkriptazlarla ilişkili RNA-tekrar dizilerinin saptanması gerçekten ilgi çekici ve daha fazla araştırılmayı hak ediyor.”
Zhang’ın ifadesi bir onaydan çok, ileri araştırmaya yönelik bir çağrı niteliğinde. Keşfin biyolojik anlamı, bağımsız doğrulamalar ve hakemli yayınla netleşecek.
Kauderer-Abrams, araştırma programının rekabet kaygılarını gözeterek temkinli ilerlediğini söyledi. Şirket klinik deney yürütmeyecek. Kauderer-Abrams’ın sözleriyle: “İlaçları pazara çıkarmayı iş modeli hâline getiren ilaç ve biyoteknoloji şirketleriyle rekabet etmiyoruz.” Anthropic’in Roche, Genentech ve Bristol Myers Squibb gibi büyük ilaç müşterileri için bu açıklama güven verici olabilir.
Ancak tabloda başka bir boyut var: Şirket yapay zekâ araçlarını yaşam bilimleri topluluğuna sunsa da kendi projesi, akademik araştırmacıların erişemeyeceği olanaklara dayanıyor. The Scientist temmuzda, bazı akademisyenlerin Claude Science gibi araçların araştırmacıları yapay zekâ token’larını mı yoksa eğitimdeki öğrencileri mi finanse edeceği ikileminde bırakabileceğinden endişe ettiğini bildirmişti. Altı adı belirtilmiş insan bilim insanıyla yürütülen ART keşfi, 210 milyon token kullandı. Kauderer-Abrams’ın ifadesiyle, “Bazı şeyleri kendi ellerimizde çok daha hızlı yapabiliyoruz.”
Haber kaynağı: The Scientist
Tüm Hakları Saklıdır © 2026 - Tasarım ve Yazılım: brain.work