
Okyanus biyoçeşitliliğini bir balıkçı kadar yakından gören çok az insan vardır. Hindistan’da balıkçıların çoğunun akıllı telefonu olmasına rağmen avlanma seferlerini görsel olarak neredeyse hiç belgelemiyor. Bunun nedeni yalnızca ilgi ya da beceri eksikliği değil; bunu yapmaları için bir gerekçeleri de yoktu. Hindistan’daki bir bilim ekibi 2024’te onlara bu gerekçeyi sundu.
Hindistan Tarımsal Araştırma Konseyi’ne bağlı Merkezi Deniz Balıkçılığı Araştırma Enstitüsü (ICAR-CMFRI), 2024’te MARLIN (Marine Fishery Machine Learning Routines of Indian Exclusive Economic Zone) adlı bir Android uygulaması geliştirdi. Amaç, ülke genelindeki balıkçıların gördükleri ve yakaladıkları balıklara ait yüksek kaliteli fotoğraf ve videoları yükleyerek kapsamlı bir görsel deniz veri tabanı oluşturması. Girişim, balıkçılık mevzuatına uyumu ve deniz koruma çalışmalarını güçlendirmeyi de hedefliyor.
Uygulamanın fikri tesadüfen doğdu. İstatistik ve bilgisayar bilimi geçmişine sahip kıdemli bilim insanı ve uygulamanın arkasındaki isim Eldho Varghese, ICAR’daki önceki görevinde ekibiyle bir yapay zekâ aracı geliştirmişti. Bu araç, konveyör bandından geçen buğday bitkilerindeki başak sayısını görsel analizle sayıyordu. Varghese, deniz biyolojisi alanındaki CMFRI’ye geçtikten sonra aynı yaklaşımı balıklar için bir veri tabanı ve tanımlama sistemine uyarlamak istedi.
Doğa ve biyoçeşitlilik belgeleme çabalarının artmasına rağmen Hindistan’ın deniz verileri büyük ölçüde belgelenmemiş, dağınık ve yöntemsel olarak tutarsız durumda. Bir vatandaş bilimi girişimi olarak MARLIN, balıkçıların derin deniz türleri dahil deniz canlılarını doğru tanımlamasına yardımcı olabilir. Böylece Hindistan’ın vahşi yaşam mevzuatına uyum kolaylaşırken eksik deniz biyoçeşitliliği verileri de tamamlanabilir.
Varghese bu kısıtın nedenini, görsellerin sosyal medya üzerinden para kazanmaya açık olmasıyla açıklıyor:
“Balıkçılarımız içerik üreticisi değil diye fikri mülkiyetlerinin çalınması daha az ciddi bir mesele olmuyor.”
MARLIN’i şu anda 10 kişilik bir ekip yürütüyor. Ekipte, uygulamaya yüklenen görüntüleri eleyen ve nihai filtrelenmiş görsel veriyi hazırlayan beş balık taksonomisti de yer alıyor. Sesli notların yazıya dökülmesi şimdilik taksonomi ekibinin işi; ancak bu işi yapabilecek bir yapay zekâ aracı geliştirilmekte. Varghese’e göre bir sonraki büyük adım, görsel verilerden deniz türlerinin otomatik tanımlanması.
Varghese, veri tabanında şu an 150 binden fazla görüntü bulunduğunu ve bu sayının her gün belirgin biçimde arttığını söylüyor. CMFRI, şimdiye kadar gelen verilerin analizinde balıkçıların görsel olarak yakalayabildiği zengin bir deniz biyoçeşitliliği ve veri girişlerinde artan bir sıklık gördüğünü bildiriyor.
MARLIN’in Hint denizlerinin ekosistemini anlamaya katkısı koruma çalışmaları açısından da önemli. Örneğin CMFRI, balina köpekbalığı (whale shark) gözlemlerini ve karaya çıkarılma olaylarını görsel olarak belgelemek için Wildlife Trust of India ile iş birliği yapıyor. Varghese ayrıca CMFRI’yi çeşitli uluslararası deniz konferanslarında temsil ederek uygulamayı tanıttı ve MARLIN’in şimdiye kadar topladığı verinin kapsamını gösterdi.
Bazı balıkçılar, uygulamanın lansmanından bu yana düzenli katkı sunuyor. Varghese, ekibin ülke genelindeki balıkçılar için bir seminer düzenlemeyi planladığını belirtiyor. Bu etkinlikte, deniz bilgisini zenginleştiren önemli veri ve görsel materyal sağlayanlara sertifika ve ekonomik teşvik verilmesi öngörülüyor.
Haber kaynağı: The Scientist
Tüm Hakları Saklıdır © 2026 - Tasarım ve Yazılım: brain.work