ABD, Onaysız Altı Peptidin Eczanelerde Hazırlanmasına Göz Yumacak

3 Kasım 2026
3 dk dk okuma süresi
ABD, Onaysız Altı Peptidin Eczanelerde Hazırlanmasına Göz Yumacak

Biyohackleme (biohacking) büyük bir pazara dönüştü. Son yıllarda sağlığını, görünümünü ve hatta ömrünü iyileştirmek isteyen tüketicilerin talebiyle, denetimsiz peptit enjeksiyonları internette geniş biçimde pazarlanıyor. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS) Bakanı Robert F. Kennedy Jr. 28 Ekim’de onaylanmamış altı peptide hastaların erişimini kolaylaştıracağını duyurdu. Kennedy, bu bileşiklerden kişisel olarak yarar gördüğünü söyleyen bir peptit savunucusu.

Politika Tam Olarak Ne Diyor?

Kennedy’ye göre altı peptit, hekim reçetesiyle hastalara karışım hazırlayan kompunding eczaneleri (compounding pharmacies) tarafından kullanılabilecek. Bu yol, bileşiklerin güvenliğini ve etkinliğini belirleyen ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onay sürecini atlıyor. Bağlantılı politikada HHS, altı peptitin hazırlanmasında “uygulama takdiri” (enforcement discretion) kullanacağını bildirdi. Yani bu maddeleri üreten kompunding eczaneleri hakkında yasal yola gitmeyecek.

Kapsama giren peptitler şunlar:

  • BPC-157
  • Epitalon
  • KPV
  • MOTS-c
  • Semax
  • TB-500

Gri Pazar ve Yetkililerin Gerekçesi

HHS, politikanın tüketicilere yabancı üreticilerin tedarik ettiği ve ABD’li hastalar için güvenlik riski taşıyan bazı “yalnızca araştırma amaçlı” (research-use-only) peptitlere karşı bir alternatif sunacağını belirtti. Bu ürünler “insan kullanımına uygun değildir” etiketiyle satılıyor, ancak bu etiket yaygın olarak mevcut düzenlemeleri aşmanın bir yolu sayılıyor. Böylece söz konusu ürünler büyüyen bir gri pazarın öncüsü haline geldi.

Altı bileşik, çevrimiçi forumlarda çeşitli amaçlarla öneriliyor. Reddit’teki peptit topluluklarında BPC-157 ile TB-500’ün birlikte kullanımına, kas yenilenmesi ve toparlanmaya yönelik varsayılan faydaları nedeniyle “The Wolverine Blend” deniyor. Oysa FDA araştırmacıları, bileşiklerin işe yarayıp yaramadığına ya da güvenli olup olmadığına karar vermek için yeterli veri bulunmadığını söylüyor. 1.000 peptit kullanıcısı üzerinde yapılan bir ankette, ürünleri gri pazardan alanların acil servise başvuru oranının diğer kullanıcılara göre üç kat yüksek olduğu görüldü.

HHS Sözcüsünün Savunması

HHS sözcüsü Emily Hilliard, New York Times’a yaptığı açıklamada yeni politikanın denetimsiz bileşiklerin risklerine yanıt vereceğini söyledi. Politikanın, kompunding yapanları sorumlu tutmak ve hastalara denetimsiz satıcılara alternatif sunmak için hastaya özel reçete, izlenebilir bileşenler, kalite testi ve güvenlik bildirimi gerektirdiğini belirtti.

İlaç Güvenliği Uzmanlarından Sert Eleştiri

Duyuru, ilaç güvenliği uzmanlarından sert tepki aldı. Güvenlik kuruluşu The Partnership for Safe Medicines’in icra direktörü Shabbir Safdar, NBC News’e verdiği röportajda şöyle dedi:

“Ülkenin en üst düzey ilaç düzenleyicisinin, tamamen test edilmemiş bileşikleri üretip halka dağıtanlara karşı yasaları uygulamayacağını açıklamasının ne anlama geldiğini bir düşünün.”

FDA Uzmanlarının Görüşü Aşıldı mı?

Peptitler, kısa amino asit zincirleridir. Doğal peptitler vücutta pek çok rol üstlenir. Onaylı peptit ilaçlar ise yaygın biçimde kullanılır; diyabet ve obezite tedavisindeki GLP-1 reseptör agonisti semaglutid (semaglutide) bunun örneğidir. Ancak semaglutid, çok sayıda klinik çalışmayı kapsayan uzun ve pahalı testlerin ardından halkın kullanımına açıldı.

Bu testler, 1950’lerin sonu ile 1960’ların başında dünya genelinde satılan ve doğum kusurlarına yol açan bir bulantı ilacı olan talidomid (thalidomide) gibi halk sağlığı felaketlerini önlemek için tasarlandı. Eczacılık uzmanı Frances Oldham Kelsey’in sonuna kadar savunduğu sıkı FDA kuralları, ilacın ABD’de satılmasını engelledi.

Yeni duyuru, FDA uzmanlarının çekincelerini de yok sayıyor. Uzmanlar temmuz ayındaki bir oturumda bileşiklerin risklerinin hâlâ bilinmediğini anlatmıştı. Oturumlar, peptitlerin kompunding yoluyla hazırlanmasını öneren, bağlayıcı olmayan oylamalarla sona erdi. Bu oylamalar, Kennedy’nin komiteye daha önce bu peptitleri satmış bazı yeni üyeler atamasının hemen ardından yapıldı.

Öne Çıkan Noktalar

  • Politika, onay sürecini yasal olarak kaldırmıyor; altı peptitte uygulamayı fiilen askıya alıyor.
  • Gri pazarın kullanıcılarında acil servis başvurusu üç kat daha sık görülüyor.
  • FDA araştırmacılarına göre bileşiklerin etkinliği ve güvenliği için yeterli veri yok.
  • Kompunding için hastaya özel reçete, izlenebilir bileşen, kalite testi ve güvenlik bildirimi öngörülüyor.

Politikanın pratikte nasıl işleyeceği, kalite testi ve güvenlik bildirimi şartlarının nasıl denetleneceği kaynak metinde ayrıntılandırılmıyor. Tartışmanın odağında da bu belirsizlik duruyor.

Haber kaynağı: The Scientist

Editör Yorumu!

Peptit ürünlerinde kimlik, saflık ve içerik doğrulaması, bu tartışmanın en somut laboratuvar boyutu. HHS'nin “izlenebilir bileşenler” ve “kalite testi” şartları, hazırlanan ürünün etiketindeki maddeyi gerçekten içerip içermediğini gösterecek analitik yöntemlere dayanıyor. Bu da yüksek performanslı sıvı kromatografisi ve kütle spektrometrisi gibi yöntemlerin devreye girebileceği bir alan; ancak kaynak metin hangi testlerin zorunlu olacağını belirtmiyor, dolayısıyla bu bir çıkarım olarak okunmalı. “Yalnızca araştırma amaçlı” etiketiyle satılan ürünler ise farklı bir sorun: bu etiket ürünün insan kullanımına uygunluğunu değil, düzenlemeden kaçış yolunu gösteriyor. Türkiye'de ilaçların ruhsatlandırılması ve piyasa gözetimi TİTCK'nın yetkisinde olduğundan, benzer bir ürünün bu çerçevenin dışında dolaşması hukuken farklı değerlendirilir. Laboratuvar ve eczacılık profesyonelleri açısından izlenecek nokta, ABD'de uygulama takdirinin hangi kalite ve raporlama standartlarıyla somutlaşacağı ve temmuzdaki oylamalarda öne çıkan çıkar çatışması tartışmalarının sonucu olacak.

Politika BPC-157, Epitalon, KPV, MOTS-c, Semax ve TB-500 peptitlerini kapsıyor. Bu bileşikler hekim reçetesiyle kompunding eczaneleri tarafından hazırlanabilecek.

Hayır. Politika onay sürecini yasal olarak kaldırmıyor. HHS, bu altı peptidi hazırlayan kompunding eczaneleri hakkında yasal yola gitmeyeceğini bildiriyor; bu nedenle uzmanlar onay sürecinin altı peptit için fiilen devre dışı kaldığını düşünüyor.

Bu ürünler yabancı üreticilerden tedarik ediliyor ve "insan kullanımına uygun değildir" etiketiyle satılıyor. Bu etiket yaygın olarak mevcut düzenlemeleri aşmanın bir yolu sayılıyor. Gri pazardan alanlarda acil servise başvuru oranı, diğer kullanıcılara göre üç kat yüksek bulundu.

Bülten Aboneliği

Sosyal Medyada Paylaşın

LabHaber

Tüm Hakları Saklıdır © 2026 - Tasarım ve Yazılım: brain.work

labhaber, laboratuvar, analiz, biyoteknoloji ve test alanlarında faaliyet gösteren profesyoneller için hazırlanmış bağımsız bir sektörel haber platformudur.