
Dünya genelinde milyonlarca insan omurilik yaralanmasıyla yaşıyor. Bu hastaların çoğu, sinirler üzerindeki baskıyı azaltmak için ameliyat oluyor. Ameliyattan sonra klinisyenler iyileşmeyi MRG gibi görüntüleme yöntemleriyle izliyor, ancak bu yöntemler iyileşme sürecinin kapsamlı ve kesintisiz değerlendirilmesine olanak vermiyor. Johns Hopkins Üniversitesi (JHU) ekibi bu boşluğu doldurmak için yeni bir implante edilebilir cihaz geliştirdi.
Cihazın adı MUSIC (Multimodal Ultrasound System for Injury Care). Ameliyat sırasında omuriliği çevreleyen epidural boşluğa yerleştirilebilen, yara bandı boyutunda esnek ve kablolu bir yama olarak tasarlandı. Çalışma, Science Advances dergisinde kanıt-kavram (proof-of-concept) niteliğinde yayımlandı.
Tasarımı kompakt tutmak için arayüz elektroniği, hastanın beline sarılan harici bir kemerde toplanmış durumda. Kullanımda olmadığı zamanlarda hasta bu kemeri çıkarabiliyor. Cihaz, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nden (FDA) 2023’te Çığır Açan Cihaz (Breakthrough Device) tanımı aldı; bu statü, üreticilerin onay sürecinde FDA ile daha yakın çalışmasına imkân veriyor.
Yamanın implante edilen kısmı hem tanısal hem de tedavi edici ultrason uygulayabilen görüntüleme bileşenleri içeriyor:
Yani hekim önce tanısal ultrasonla elde ettiği bilgiye dayanarak, ardından tedavi edici ultrasonla kan akışına müdahale edebiliyor.
Ekip önce cihazı insan kadavrasından alınan bir omurilik örneğinin üzerine yerleştirerek insan anatomisine uyumunu doğruladı. Ardından canlı ortamda uygulanabilirliği sınamak için MUSIC’i domuzların omuriliği üzerine implante etti. Cihaz, omuriliğin farklı anatomik bölümlerini hem ameliyat sırasında hem de ameliyat sonrası dönemde görselleştirmeye ve ayırt etmeye yardımcı oldu. Ayrıca kan akış dinamiklerini gerçek zamanlı izledi.
Omurilik yaralanmasında organın doğrudan hasarına ek olarak iskemi de gelişebiliyor. İskemi, nöronlara ve glial hücrelere giden oksijeni kısıtlayarak hücre ölümüne ve asıl yaralanmanın ağırlaşmasına yol açabiliyor. Bölgeye giden kan akışını artırmak bunu önlemeye yardımcı olabileceğinden araştırmacılar, MUSIC’in tedavi edici ultrasonunu bu amaçla değerlendirdi.
Domuzlarda implante edilen cihazın uyarılması, hayvanların kan akış hızını değiştiren ultrason üretti. Bu hemodinamik değişimler yalnızca cihazın yakınında gerçekleşti, vücudun geneline yayılmadı. Bu durum, MUSIC’in yerel kan akışı yönetimi için işe yarayabileceğini gösteriyor.
Son aşamada araştırmacılar, implantasyon bölgesinden doku örnekleri aldı. Histolojik analizlerde doku hasarı görülmedi. Bu bulgu, cihazın domuz dokusuyla biyouyumlu olabileceğine işaret ediyor; yine de insan örneklerinde ek çalışmalar gerekiyor.
JHU’dan biyomedikal mühendisi Amir Manbachi, çalışmanın çıkış noktasını şöyle özetliyor:
Omurilik yaralanmasının biyolojisi yerel olduğunda, cihazlarımızın da yerel fizyolojiyi izleyip tedavi edebilmesi gerekir.
Çalışmanın eş yazarlarından, JHU’da görev yapan beyin cerrahı Nicholas Theodore ise çalışmanın birden fazla sektörün, disiplinin ve uygulamanın birleşimini temsil ettiğini belirtiyor. Theodore’a göre bu yaklaşım, hastanın ameliyat sonrası aldığı bakımı ince ayarlama ve kişiselleştirme gücüne sahip; bu da aylar ve yıllar sonraki sağlık sonuçlarını destekleyip iyileştirebilir.
Çalışma, kanıt-kavram aşamasında ve ön klinik (preclinical) hayvan modellerine dayanıyor. İnsan kadavrası üzerindeki uyum testi anatomik uygunluğu gösteriyor, ancak cihazın insanlarda iyileşmeyi gerçekten iyileştirdiğine dair bir veri henüz yok. Biyouyumluluk bulgusu da yalnızca domuz dokusuna ilişkin; insan örneklerinde ileri çalışmalar gerektiği kaynakta açıkça vurgulanıyor.
Çalışma: Science Advances · Haber kaynağı: The Scientist
Tüm Hakları Saklıdır © 2026 - Tasarım ve Yazılım: brain.work